Men la meg begynne med begynnelsen:

Det var i 1958 at eg plutseleg begynte å mista høyrsla og eg var 15 år.
Det begynte som "dott" i øyre. Eg var hushjelp hos ein familie på den tid og stod i telefonen for å bestille varer på butikken. Plutseleg, og midt i samtalen blei alt stille. Nei forresten, det blei ikkje stilt, men kva er det eg høyrer? Stemma i telefonen er så forandra, det er noko ullent grautaktig som er umulig å forstå.
- Kva seier du?" Same vridne grauten.
- hæ. Vel, eg har to øyrer, får prøve det andre.
Ja det var betre. Varebestillinga er ferdig, men folk snakkar så rart og eg føler meg innestengt i ei tønne. Mi eiga stemme er heller ikkje slik den pleier å vere. Får prøve å få denne "dotten" bort med å halde for nasa og svelgje. Nei, det gjekk ikkje.
Vel, den forsvinn nok snart, eg må i allfall gjere meg ferdig med arbeidet.

"Dotten" er der neste dag også, og dagen deretter og deretter. Heile tida er det denne tønneaktige lyden og heime merka dei at eg spør så ofte om igjen. Høyrer du ikkje? Eg snakkar til deg! Du får sjå å kome deg til lege for det er ikkje normalt dette her.
For å bli kvitt maset, tok eg ein tur til legen, men eg hadde ikkje stor tru på at det ville hjelpe. Han ville vel berre sei at det vil gå over om nokre dagar. Legen sa ikkje det! Han såg at noko var galt og sendte meg til spesialist. Der fekk eg vete at hørselsnerven var svekka, ingenting å gjere med. Punktum. Ikkje eit ord om høyreapparat eller andre hjelpemidlar. Ingenting! Greitt, tenkte eg så veit eg no det! Får prøve å leve med det.

Det blei ikkje så lett å leve med dette som eg trudde, for høyrsla gjekk nedover ganske raskt. Eg hadde legen sine ord ringande i øyrene "Ingenting å gjere med" får prøve på beste måten å gjere så godt eg kan, men ingen må få vete om det! Og alle var lette å lure. Det er berre å late som eg høyrer, le med dei som ler og gråte med dei som gret. Dessutan er det ei hjelp å sjå på den som snakkar fant eg ut. Ved å feste blikket på munnen gjekk det faktisk an å avlese mykje av det dei sa, i allfall dersom dei snakka tydeleg. Folk med skjegg var det verre med, for der var det ingen munn, berre ei sprekk som gjekk opp og ned.

Etter kvart blei det vanskelegare og vanskelegare å fylgje med i samtalen når det var fleire tilstades og i mi redsle for å bli oppdaga, held eg meg meir på avstand. I sosiale samanhengar datt eg heilt ut og fant på mange unnskyldningar for å sleppe å vere med både i familieselskap og andre samanhengar der eg visste det blei mykje bråk.

Slik gjekk eg i 12 år utan å få hjelp!
Det var ingen som sa noko om at det fans hjelpemiddel for hørselshemma. I mellomtida hadde eg gifta meg og stifta familie. I 1967 flytte me til ein større stad på Vestlandet og eg vart gravid for fjerde gong og skulle på svangerskaps kontroll. Legen prata og prata, men kva seier han? Det fekk eg ikkje tak i og bad han snakka høgare for eg hørte dårleg. Denne legen var interessert i heile mennesket og undersøkte øyrene mine. Eg fortalte at eg hadde vore til spesialist for 12 år sidan og kva beskjed eg der hadde fått.
"Ja, det er hørselsnerven som er svekka, og det går ikkje an å operere, men du kan bruke høyreapparat." Skrekk og gru! Dette var fæle greier. Eg var 27 år og følte meg hauggamal. Det er jo berre gamle folk som brukar høyreapparat. Eg hadde i allfall ikkje sett nokon på min alder som gjekk med "slikt" i øyrene. Men dette var ein fornuftig lege, som ordna med time hos ein annan spesialist og eg fekk mitt første høyreapparat 14 dagar før eg skulle på klinikken.

Det var ikkje så lett å bruke høyreapparat, for alle lydar blei forsterka like mykje og stemmene berre drukna i alt bråket.
Eg hadde vendt meg til at mannen min hørte for meg og eg vart meir og meir avhengig av han. Det vart nesten umulig for meg å vere saman med andre utan at han var med. Eg var heller ikkje flink til å sei ifrå om at eg brukte høyreapparat og at folk måtte snakke tydeleg, og det gjorde det ikkje lettare. Eg forstod fort at høyreapparatet ikkje gav meg normal hørsel tilbake og det var mykje nytt å læra. Stemmene fekk ein annan lyd enn det eg var vant til og det gjorde det vanskeleg å høyre kven som snakka. Dessutan var det umulig å høyre kor lyden kom frå.

Det blei etterkvart svært vanskeleg å vere med på dei aktivitetane eg tidlegare hadde hatt stor gleda av. Det er nok å berre nemne songkoret.
Eg har alltid likt å syngja og var med i ulike typar kor frå eg var 13 år.
Det var stor stas å få vere med på songarstemne, noko som vart arrangert kvart år, gjerne i mai/juni. Ein av dei mørkaste dagane var den dagen eg måtte slutte å syngje fordi eg song ikkje rett. Høyreapparatet gjengav ikkje alltid rett tone, og eg song slik eg hørte det gjennom apparatet. Det kom eit hjertesukk frå ei av døtrene vår på den tid. - Når du mamma syng, får ikkje eg det til å syngje. OK.
Eg hadde lenge hatt ein mistanke om at eg ikkje alltid song rett, og dette sette ein effektiv stoppar for vidare songkarriere. Alt dette førte til at eg isolerte meg og heldt meg for det meste heime. Ingen vits i å gå nokon stad når eg ikkje hørte det som blei sagt og eg følte meg meir og meir som eit null. Det gjekk så langt at eg lurte på kva som var vits med livet.

Ein dag las mannen min i avisa at Hørselshemmedes Landsforbund skulle ha eit kurs for hørselshemma og at pårørande også kunne vere med.
Han sa at dersom eg ville vere med på det kurset, så skulle han og vere med meg. "Ja, dersom du blir med er det greitt," sa eg. Dette var i 1984 og me melte oss på begge to.

Dette kurset blei vendepunktet for meg trass i at det frå arrangøren si side såg ut til å verta ein stor fiasko.Av ein eller annan grunn kom ingen av foredragshaldarane. Fylkesstyret som arrangerte kurset, hadde krisemøte for å finne ei løysing på problemet. Alle kursdeltakarane var på plass og berre venta på at noko skulle skje. Etter ei stund blei det bestemt at kurset skulle gå som planlagt likevel og me kunne puste letta ut. Dette var det første kurset eg nokon gong hadde deltatt på, så eg var svært spent på korleis det ville gå. Var svært glad for at mannen min var med, så kunne han høyre for meg. Han hadde vore på mange kurs i samband med jobben, så han hadde ei viss erfaring sjølv om det var ein heilt annan type kurs. Eg følte meg i allfall tryggare når han var der.

I staden for foredrag, skulle deltakarane (dei som ville) fortelje om sin eigen situasjon og korleis dei takla dette å høyre dårleg. Her stod dei opp, den eine etter den andre og fortalde om akkurat dei same problema som eg hadde. Og eg som trudde eg var åleine som hørte dårleg.
Det var berre ein ting som skilde meg frå dei andre. Eg kunne ikkje høyre i vanleg telefon, men det kunne dei. Så er det altså forskjell på oss hørselshemma likevel.
Eg fekk og vete at det fans noko som heite teksttelefon som eg kunne søkje om å få. Dette hørtes litt for avansert ut for meg syns eg. Skal eg kunne bruke ein slik, må eg kunne skrive på maskin og det hadde eg aldri lært. Nei, det blir nok for vanskeleg for meg det, får heller bruke mannen min. Han kan jo ringe for meg.

Det fine med dette kurset var at her kom me saman med andre i same båt og fekk nye vener. Ingen trong vere redd for ikkje å få med seg det som blei sagt, for her var det tilrettelagt med teleslynge. Me fekk beskjed om å setje høyreapparata på "T" og dermed hørte me alt som blei sagt i mikrofonen. Fantastisk! Eg reiste heim frå kurset som eit nytt menneske. Dette var så positivt at dette ville eg ha meir av, og meldte meg inn i Hørselshemmedes Landsforbund. Det høyrer med til historia at året etter stod teksttelefonen heime hos meg klar til bruk og det var berre til å lære seg å bruke den. Det var som ei ny verd opna seg for meg med denne teksttelefonen. Her fekk eg kontakt med folk, noko eg elles ikkje fekk. Dette var det beste som hadde hendt meg etter eg fekk høyreapparat. Plutseleg kunne eg sjølv bestille time hos lege, tannlege, frisør osv. og vere sjølvhjelpen! Det føltes godt.

Seinare har det blitt mange rike år som tillitsvalt i organisasjonen. Eg kan godt sei at det er arbeidet for hørselshemma som har berga meg gjennom mange vanskelege og tunge år. Det var her eg fekk kjennskap til kva hjelpemiddel som fans og kor eg kunne søkje om å få dei. Her fekk eg informasjon om trygderettar og kva me har krav på, samt korleis samfunnet kunne leggjast til rette for oss.
Det å få vere med å hjelpe andre i ein vanskeleg situasjon har vore med og gitt meg styrke og sjølvtilliten tilbake.

Etter som åra har gått har høyrsla gått gradvis nedover til eg ein dag enda opp som døvblitt. Det er vanskeleg å tidfesta nøyaktig kor tid eg vart døvblitt, for det er utydelege grenser mellom sterkt tunghørt og døvblitt, spesielt når eg hadde eit hørselstap som gjekk gradvis nedover.

Eg hadde store problem med å definere meg som døvblitt i byrginga. Eg tenkte at "døv", nei det er ikkje eg. Eg høyrer ein masse rart som er vanskeleg å forstå pluss masse bråk. Når ein er døv, så er alt stille, tenkte eg, men her er det slett ikkje stilt. Det er bråk over alt. Etter kvart innsåg eg at jo, eg er nok døvblitt likevel. Det blei for vanskeleg å fylgje med berre med hjelp av høyreapparat og teleslynge. Eg måtte ha skrivetolk i tillegg. I denne tida var det til stor hjelp å vere saman med andre døvblitte både her i Norge og i dei andre nordiske landa. Men problemet var å få tak i tolk når eg trong det. Det er stor mangel på tolkar, og å få tak i tolk til eit møte på kveldstid for eksempel er svært vanskeleg. Fekk me ikkje tolk, var det lite der å gjere.

Eg fekk som sagt tilbod om denne operasjonen då eg var til hørselskontroll. Audiopedagogen fant berre ein lyd på det høgre øyret og spurte om eg ville ta ein CI-operasjon. "Tjaaa, nei eg veit ikkje," sa eg. Eg er jo vant med denne vesle hørselsresten min og syns eg hørte bra likevel. Eg ville i allfall ikkje miste det eg hadde.
I september 2000 hadde lokallaget vårt eit møte der Magda Lothe frå Hørselssentralen var med og snakka om kva CI var, og viste til gode resultat. Mannen min var med på dette møtet og han syns eg burde prøve dette. Han ville støtte meg heile vegen. Dermed var eg på glid og det gjekk ikkje så lenge før eg tok kontakt med Hørselssentralen om at no vil eg få undersøkt om eg kunne få denne operasjonen.

Eg hadde hørt mykje om desse operasjonane, men dei kunne ikkje garantere utfallet. Det var det som heldt meg igjen. Sjølv om eg ikkje hørte så veldig godt, ville eg ikkje risikera å mista det eg trass alt hadde, så eg måtte tenkje på dette. I mellomtida fekk eg eit av dei sterkaste høyreapparata dei hadde. Det gjekk ikkje lenge før eg følte at talen blei så støytvis og det vart vanskeleg å forstå kva folk meinte, så etter ein tenkepause sa eg ja til operasjon, for slik eg då hadde det ville eg ikkje ha det. Og så gjekk alt fort.

Eg blei utreda for operasjon same hausten og operasjonen vart føreteken i mars 2001 og lyd fekk eg ein månad seinare. Sjølve operasjonen var svært vellukka og "alle" var så fornøgde. Kor fornøgd eg sjølv var, kunne eg ikkje sei før eg fekk lyd.

Det var ein spennande dag då lyden skulle setjast på. Eg troppa opp på Hørselssentralen på Haukeland med sommarfuglar i magen.Eg hadde vel ei meining om korleis denne lyden skulle vere, men eg vart svært skuffa.
Det var ein slik ekkel metallisk datalyd som ikkje likna nokon ting.
Det var så rart. Magda Lothe prata, for det såg eg på leppene, men så kom det ein lyd ved sida av som liksom skulle vere hennar stemme. Så prata audiografen, og det var same lyden. Heilt forferdeleg....
Alle lydar var like, både tale og støy hørtes likt ut. Audiografen sa at første dagen skulle eg berre skilje mellom støy og tale. Skulle ikkje prøve å få tak i kva som blei sagt, berre høyre om det var forskjell på støy og tale.

Joda, det gjekk ikkje så lenge før eg kunne høyre forskjell på det, sjølv om lyden var den same. Støyen var meir vedvarande, mens talen var meir oppstykka og eg kunne høyre når det var fleirstavelses ord. Men eg kunne ikkje høyre forskjell på stemmene.
Uansett kven som snakka, hørtes det likt ut. Heilt forferdeleg! Når eg kom heim, hørtes mannen min ut som ein metallboks når han snakka. Skrekk og gru. Kva har eg gitt meg ut på no? Han snakkar ikkje slik. At andre snakka rart er greitt, men ikkje han. Nei dette var fælt og det var nett før CI-et hamna i skuffa.

Same kvelden, altså første dagen med lyd, skulle me høyre nyhetene på tv og eg var spent. Det var to personar der som prata og eg kunne faktisk høyre forskjell på dei! Eg merka og at når mannen min hadde prata ei stund, kunne eg høyre noko som likna litt på hans stemme. Dette byrja å bli spanande! Tredje dagen med lyd skulle me jobbe litt i hagen. Det blei lite jobbing, for eg stod berre å lytta. Det var så mykje lydar rundt oss som eg ikkje hadde hørt tidlegare.

Masse susing, men der, jo så sandeleg, det var fuglesong eg hørte!
Det er over 30 år sidan eg hørte fuglesong sist! Dette var fantastisk.
På Hørselssentralen sa dei at eg måtte venje meg til å bruke CI på same måten som eg vente meg til høyreapparatet, altså ei lita stund om gongen og så auke tida litt om senn.
Det hadde ikkje eg tid til, for dette begynte å bli gøy! Lyden forandra seg etterkvart og var ikkje så metallisk som i starten. Den blei meir og meir lik "normal" lyd. Mannen min hørtes ikkje lengre ut som ein metallboks når han snakka og eg kunne høyre forskjell på stemmene.

Den sterkaste opplevinga eg har hatt, var då me var på veg til påskeferie berre ei veke etter eg fekk lyd. Mannen min sette ein kassett i bilradioen og eg tenkte: Kva no! Og der, jo det var musikk eg hørte, flott korpsmusikk! Dette vart så sterkt at tårene berre rant og rant og eg var tilbake i tenåringsalderen. Jo, det VAR slik musikk skulle vere og ikkje det bråket eg hadde høyrt gjennom høyreapparatet.
Det var som å vakne til live etter 30 år i dvale, heilt fantastisk. Eg har nesten ikkje ord for kor det føltes, så sterkt var det.
Det er vel unødvendig å seia at radioen stod på resten av turen! Same påska var me saman med barn og barnebarn og eg hørte at nokre av barnebarna hadde fått trønderdialekt! Det var nytt! Kjempemoro.
No var det så gøy med CI at høyreapparatet blei parkert på nattbordet. Det blei for stor lydkontrast med å bruke både høyreapparat og CI samtidig. Eg var mykje meir fornøgd med lyden i CI enn i høyreapparatet no når eg hadde vent meg til den, så etter ei veke med CI brukte eg berre det.

Det vart mykje nytt å høyre og lære. I starten var alle lydar like, og eg måtte sjå kva som laga lyden. Når eg heller ikkje kunne høyre kvar lyden kom frå, måtte eg ha nokon med meg som fortalde det. Og her fekk eg god hjelp av mannen min. Han var med meg og sa heile tida kva det var eg hørte. På den måten lærte eg litt etter litt å høyre forskjell på lydane.

Eg høyrer mykje på CD og kassettar og litt på radio. I starten var det mest musikk, men etter kvart gjekk eg over til å høyre på korsong. I byrjinga måtte eg vete kva song dei song for å høyre kva det var, etter kvart er det gått sport i å finne ut kva song dei syng.
Men det må ikkje vere noko som er produsert dei siste 30åra, for det blir for nytt for meg. Kanskje eg ein dag byrjar å syngje igjen? Tidlegare var radio nesten eit "fyord" heime hos oss, men no står den på både titt og ofte og det hender ikkje sjeldan at her er full musikk når mannen min kjem heim frå jobb.

Eg har alltid sagt, og eg meinar det enno, at det viktigaste med å høyre er å få tak i det som blir sagt, men eg har fått så mykje omgivelseslyd på kjøpet, som eg ikkje hadde tenkt på.
No kan eg sitje ute og høyre at naboane jobbar, ein bankar og snikrar, ein annan slår plenen, det er bilar i hovudvegen og båtar i fjorden, og eg høyrer at dei pratar.
Alt dette gjer at eg ikkje føler meg utanfor lengre. Før såg eg alt dette, men hørte det ikkje. Det var som å sitje bak ei rute og sjå ut.
No føler eg meg som ein del av fellesskapet fordi eg høyrer det same som dei.

På Hørselssentralen spurte dei kva forventningar eg hadde til CI.
Eg svarte at dersom eg kan klare meg utan tolk skal eg vere fornøgd. Ja, det er langt fram, sa dei. Opp til 2 års opptreningstid.
Huff, det hørtes lenge ut, men det har gått over all forventning. Etter ½ år med lyd, kunne eg sitje på møte utan tolk, og seinare har eg ikkje brukt tolk til meg sjølv.
Men teleslynga er enno god å ha. I små rom høyrer eg direkte utan tilrettelegging, men i større rom må eg ha teleslynge eller vanleg høgtalar.

Som eg sa innleiingsvis:

Eg har fått eit nytt liv og er svært glad i CI`et mitt..............